> ## Documentation Index > Fetch the complete documentation index at: https://help.cohort.uz/llms.txt > Use this file to discover all available pages before exploring further. # Vasiylarni boshqarish > Oʻquvchining ota-onasi yoki vasiylarini qoʻshing, bitta vasiyni bir nechta farzandga ulang, asosiy vasiyni tanlang va vasiyni olib tashlang. Vasiy — oʻquvchi uchun javobgar boʻlgan ota-ona yoki boshqa katta yoshli odam. Vasiylar Cohortga kirmaydi. Ularning yozuvida ismi, telefon raqami va har bir oʻquvchiga kim boʻlishi saqlanadi. Standart holatda vasiylarni egasi va administrator qoʻsha, tahrirlay va olib tashlay oladi. Menejer oʻquvchining vasiylarini faqat koʻra oladi. Bu boʻlim yoki tugma sizda koʻrinmasa, rolingizda unga ruxsat yoʻq. Markaz egasi yoki administratoridan kerakli rolni berishini soʻrang. [Menyu bandi yoki tugma koʻrinmayapti](/uz/troubleshooting/cant-see-a-menu-item-or-button) sahifasiga qarang. ## Vasiy qoʻshing Yon menyuda **Oʻquvchilar** boʻlimini oching, oʻquvchini tanlang va **Vasiylar** varagʻini oching. **Vasiy qoʻshish** tugmasini bosing. **Ota-ona / vasiy telefoni**ni kiriting. Raqam toʻliq kiritilishi bilan Cohort uni tekshiradi: * **Yangi vasiy**: markazingizda hali hech kimda bu raqam yoʻq. **Vasiy F.I.Sh.** maydoniga vasiyning ism-familiyasini kiriting va **Qarindoshligi**ni tanlang: **Otasi**, **Onasi** yoki **Vasiy**. * **Mavjud vasiy topildi**: bu odam allaqachon boshqa oʻquvchining vasiysi — ular **Ulangan oʻquvchilar** qatorida koʻrsatiladi. Aynan shu odam ekanini tekshiring, **Qarindoshligi**ni tanlang va **Vasiyni ulash** tugmasini bosing. Vasiyning telefoni boʻlmasa, raqam maydonini boʻsh qoldiring va ism-familiyasi hamda qarindoshligini kiriting. **Asosiy vasiy**ni yoqing yoki oʻchiring. Oʻquvchining birinchi vasiysi uchun u standart holatda yoqilgan. Bu nimani anglatishi quyida tushuntirilgan. **Vasiy qoʻshish** tugmasini bosing. Vasiyni [oʻquvchi qoʻshish](/uz/admin/students/add-a-student) yoki [uni tahrirlash](/uz/admin/students/edit-a-student) paytida ham qoʻshish mumkin: formadagi **Vasiy** boʻlimi xuddi shunday ishlaydi. Yangi oʻquvchi bilan birga qoʻshilgan vasiy har doim asosiy vasiy boʻladi. ## Telefon raqami boʻyicha qidiruv qanday ishlaydi Bir markazda oʻqiydigan aka-uka va opa-singillarning ota-onasi odatda bitta. Har bir ota-ona uchun har bir farzandga alohida emas, bitta yozuv boʻlishi uchun Cohort ism soʻrashdan oldin telefon raqamini markazingiz vasiylari orasidan qidiradi. | Nimani koʻrasiz | Bu nimani anglatadi | | - | - | | **Yangi vasiy** | Markazingizdagi birorta vasiyda bu raqam yoʻq. Ism-familiya va qarindoshlikni kiriting — Cohort yangi vasiy yaratadi. | | **Mavjud vasiy topildi** | Raqam markazingizdagi boshqa oʻquvchining vasiysiga tegishli. Ulaganingizda bu vasiyga yana bir oʻquvchi qoʻshiladi va uning barcha maʼlumotlari bitta yozuvda qoladi. | | **Mavjud yozuv topildi** | Raqam ilgari markazingizda vasiy boʻlgan, lekin hozir hech bir oʻquvchiga ulanmagan odamga tegishli. Uni ham xuddi shunday ulang. | | **Allaqachon ulangan** | Bu odam allaqachon shu oʻquvchining vasiysi. Hech narsa qoʻshish shart emas. | Faqat vasiylar mos keladi. Agar xodim yoki oʻquvchida ham xuddi shu raqam boʻlsa, Cohort ularni ulamaydi va vasiy yangi odam sifatida qoʻshiladi. Agar Cohort mos odamni topsa-yu, siz ulamasdan saqlamoqchi boʻlsangiz, “Bu raqam allaqachon roʻyxatda. Vasiyni ulang yoki raqamni oʻchiring.” xabari chiqadi. Raqam boshqa odamga tegishli boʻlsa, [Vasiyning telefon raqami allaqachon roʻyxatda](/uz/troubleshooting/guardian-phone-already-exists) sahifasiga qarang. ## Asosiy vasiy va olib ketish **Vasiylar** varagʻida vasiy yonida ikkita belgi boʻlishi mumkin: * **Asosiy**: markazingiz oʻquvchining vasiysiga yuboradigan xabarlarni oladigan vasiy. Oʻquvchining faqat bitta asosiy vasiysi boʻladi, shuning uchun boshqasini asosiy qilsangiz, avvalgisidan bu belgi olib tashlanadi. * **Olib ketishi mumkin**: vasiy oʻquvchini olib keta oladi. Bu faqat jamoangiz uchun belgi. Oʻquvchi sahifasidan qoʻshilgan vasiylarga bu belgi har doim qoʻyiladi. Vasiyni bu belgisiz ulash uchun vasiy maʼlumotlaridagi **Oʻquvchi bogʻlash** tugmasidan foydalaning va **Olib ketishi mumkin**ni oʻchiring. Allaqachon ulangan vasiyning bu sozlamalarini oʻzgartirib boʻlmaydi. Ularni oʻzgartirish uchun vasiyni oʻquvchidan olib tashlang va kerakli sozlamalar bilan qaytadan qoʻshing. ## Vasiy maʼlumotlarini oʻzgartiring Oʻquvchining **Vasiylar** varagʻida vasiyni tanlang. **Vasiy maʼlumotlari** paneli ochiladi. Qalam tugmasini bosing va **Ism**, **Familiya** yoki **Telefon**ni oʻzgartiring. **Saqlash** tugmasini bosing. Oʻzgarish bu vasiy ulangan barcha oʻquvchilarga taalluqli boʻladi. ## Vasiyni boshqa oʻquvchiga ulang Vasiyning boshqa farzandi Cohortda allaqachon boʻlsa, shundan foydalaning. Vasiy allaqachon ulangan oʻquvchining **Vasiylar** varagʻida vasiyni tanlang. **Bogʻlangan oʻquvchilar** boʻlimida **Oʻquvchi bogʻlash** tugmasini bosing. **Oʻquvchi** va **Qarindoshligi**ni tanlang, **Asosiy vasiy** va **Olib ketishi mumkin**ni yoqing yoki oʻchiring. **Bogʻlash** tugmasini bosing. ## Vasiyni olib tashlang Oʻquvchining **Vasiylar** varagʻida vasiy yonidagi chiqindi qutisi tugmasini bosing, soʻng **Olib tashlash**ni tanlang. Vasiy faqat shu oʻquvchidan uziladi. Uning yozuvi va boshqa farzandlari bilan bogʻlanishi saqlanib qoladi, shuning uchun keyinroq uni yana ulash mumkin. Oʻquvchini **Vasiy maʼlumotlari** panelidan ham uzish mumkin: **Bogʻlangan oʻquvchilar** boʻlimida oʻquvchi yonidagi chiqindi qutisi tugmasini bosing, soʻng **Bogʻlanishni uzish**ni tanlang. This documentation is built and hosted on [Mintlify](https://mintlify.com), a developer documentation platform.